Bebeğiniz 3 aylık olduğunda açlık, yalnızlık, yorgunluk,
uyku ve acı gibi bazı ihtiyaçlarını anlatabilecek becerileri
kazanmıştır.
Çevresindeki her şeye dokunabilmek için çaba gösterir
ve yakınındaki nesnelere uzanıp onları yakalamaya girişir.
İçindeki merak duygusu ile yakaladığı her şeyi ağzına
götürme süreci başlar ki, ilk ağzına götürdüğü her zaman
yanında ve hazır olan elleri olacaktır.
Ağzına her şeyi götürme dürtüsü şekilleri tanıyıp hissetmede
ona bilgi verir. Ona çıngırakların ve yumuşak oyuncakların
yanı sıra artık ellerini daha iyi kullanmasını sağlayacak
çeşitli ev gereçleri vererek ilgisini devam ettirebilirsiniz.
Bu dönemde ucu keskin veya yutabileceği küçük parçaları
olan oyuncakları eline vermemeye özen göstermelisiniz.
Ellerini kullanma becerisi arttıkça ona dokunduğu zaman
hareketlenen veya dönen, müzik ya da ses çıkaran, veya
parçalara ayrılıp incelenebilen oyuncak temin edebilirsiniz.
Bu arada onunla konuşup şarkılar söylemek hala oldukça
önemlidir. Konuşma becerisini geliştirebilmesi, bakıp
dinlemesi ve değişik sesler çıkarabilmesi için ona imkan
tanıyın ve teşvik edin.
Ayrıca ev dışı, park ve dükkan gezmelerine, yeni dost
yüzler tanıma imkanı gibi değişik deneyimlere ihtiyaç
duymaya başlamıştır. Bu nedenle onu pusetinde ya da
bir kanguru şeklinde göğsünüze yakın taşıyıp düzenli
sokak gezmelerine çıkarmanız
onu en çok mutlu eden şey olacaktır. Bunu fırtınalı
ve rüzgarlı havalar hariç düşük hava sıcaklığında bile
uygun sıkı giydirme yaparak uygulamanız gelişimi için
sandığınızdan daha önemli olacaktır.
Kavranıp
Tutulacak Nesneler
Bebeğiniz 6 aylık olduğunda özellikle diş çıkarma döneminde
ağzına götürdüğü nesneleri çiğnemeye başlayacaktır.
Ona bu ihtiyacı karşılayacak tarzda dişlik, diş çıngırağı,
sert plastikten yapılma maddeler, lastik veya yumuşak
tahta gibi malzemeler temin edebilirsiniz. Çıngıraklar
artık içi dışı hareketli parçalardan oluşabilir. Aşırı
ses çıkaran oyuncaklardan ağlama davranışı olursa onu
kaldırın, 1-2 hafta sonra tekrar eline verin ve zaman
zaman denemeye devam edin.
Bebeğiniz 5-6 aylık olduğunda ellerini kepçe gibi kullanarak
nesneleri avucunda tutar.
Dokuz aylık olduğunda tüm elinden ziyade parmaklarını
daha çok kullanır. Ancak 12 aylık olduğunda baş ve işaret
parmaklarını yerli yerinde ve dikkatli kullanarak kıskaç
gibi tutup kaldırma becerisine sahip olmuştur.
Alacağınız oyuncaklarda yakalamasındaki bu ayrıntıya
dikkat etmek uygun olacaktır. Ayrıca bu elle kavrama
geliştikçe farklı nesneleri tutabilecek ve büyük-küçük,
hafif-ağır, yumuşak sert ayrımına varacaktır.
Giderek değişik dokulara karşı farklılık kazanır. Evde
değişik dokulara sahip nesneleri (pamuklu, kadife, parlak
kağıt, sert yüzeyli levha) bir kartona sıkıca yapıştırıp
ona dokunma duygusunu tattırabilirsiniz.
Pek çok oyuncak sert plastikten yapılmış olduğundan
özellikle tahta, metal, sünger ve bez benzeri materyalleri
tanıması onun için önemlidir.
Kendisine bakabileceği plastik bir ayna, tekerleklerini
döndürebileceği küçük sağlam arabalar ve sıkılınca ses
çıkaran yumuşak oyuncaklar da bu dönemin oyuncaklarıdır.
Her zaman gözde bir oyuncak olan telefonu ise asla
unutmayın bu dönemde. Bir kadranı olup dönen bir oyuncak
telefon; parmakla işaret edip, dürtmeyi, iki elini beraber
kullanmayı destekler.
İlk başlarda sadece ahizeyi eliyle kaldırıp, yerini
değiştirmek, kordonunu ahizeye dolaştırmak eğlencelidir.
Daha sonra düğmelere basmak ve telefonu çevirme zevkini
keşfeder. Böyle bir oyuncak seçerken, hoş sesler çıkaranını
ve sağlam olanını tercih etmenizi öneririm.
Zira iyi kalitede bir telefon ileride oynanacak evcilik
oyunlarında da aksesuar olacaktır. Hayalinde konuşma
ve dil becerisi için onu dürtükleyici destek görevi
yapacaktır.
Bebeğinizle oynamak
Bebeğiniz kısa süreli tek başına oynasa da sizin çevresinde
bulunup onu kucaklamanıza, taşımanıza, düşürdüğü şeyleri
almanıza, nesneleri tekrar avucuna koymanıza ihtiyaç
duyar; ancak beraber oynarken kendisi için bir şeyler
yapmayı denemesine izin vermeniz önemlidir.
Erişebileceği mesafede bir şey tuttuğunuzda onu keşfetmesi
için elleri ve gözlerini kullanmasına izin verin; gerekeni
yapması için ona zaman tanıyın. Bu sizin için sabır
gerektirebilir, ama siz bunu başardığınız zaman bebeğiniz
de kendi başaracağından ikiniz birden ödüllendirilmiş
olursunuz.
Önemli bir konu daha: bebeğinizi oyuncağa boğmaktansa
onun seçilmiş birkaç nesne ile oynaması çok daha uygundur.
Unutmayın! Bebeğiniz aynı anda birden fazla şeye dikkatini
veremez. Fazla oyuncak olması onun dikkatini de dağıtacağından
elindeki oyuncağa tüm dikkatini verip onu incelemekten
geri duracaktır.
Dr. Sema ÖZÖRNEK
|
